Gamification is geen hype maar een blijvertje

Zelf speelt hij graag een luchtig potje 99Bricks op z’n iPhone. Met serious gaming is hij immers de hele dag al bezig. Marcus Vlaar, game director bij Ranj, gelooft in de kracht van games. “Een goed spel verleidt mensen tot bepaald gedrag. Dat was eeuwen geleden al zo en dat ontdekken we nu opnieuw.”

Marcus vlaar ranj

Is serious gaming een rage?

“Games voegen intensiteit en emotie toe aan e-learning. Spelelementen zorgen ervoor dat je kunt oefenen met gedrag. Met rollenspellen kun je dat ook, maar games zijn kostenefficiënt en makkelijk op te schalen. Dat zijn grote voordelen. Bovendien speel je ze op je eigen niveau en heb je zelf invloed en controle bij je zoektocht naar informatie en het oplossen van problemen. Falen mag, je kunt het daarna altijd opnieuw proberen. Je leert letterlijk door te doen. Wat mij betreft zijn games een blijvertje.”

Waarin verschilt een simulatie van een game?

“Bij simulaties gaat het er vooral om de werkelijkheid zo accuraat mogelijk na te bootsen. Bij een game plaats je de speler midden in de actie en geef je hem uitdagende doelen. In combinatie met een meeslepend verhaal zorgt dat ervoor dat de interactie tussen speler en systeem zich op een emotioneler niveau gaat afspelen. Een game hoeft niet te kloppen met de werkelijkheid, zolang de boodschap maar helder is. Games hebben daardoor een hogere fun factor.”

Is gamification het toverwoord voor alles?

Gamification is geen toverstaf die alle saaie zaken in een topervaring verandert. Wel kun je met behulp van game design processen uitdagender en motiverender maken. Het spel is een oeroude leervorm, die we door de eeuwen heen een beetje zijn kwijtgeraakt. Tijdens de industriële revolutie ontstond een andere, minder persoonlijke manier van leren. Het meester-gezelprincipe, dat uitgaat van stapsgewijs leren, mogen falen en weer opnieuw proberen, verdween naar de achtergrond. Nu herontdekken we de kracht van het spel.”

Wanneer is een game een minder geschikt middel?

“Spelelementen werken in elke situatie. Maar het is wel een kosten-baten afweging. Een game ontwikkelen is niet altijd de goedkoopste of snelste manier om je doel te bereiken. Voor het oefenen met vaardigheden en gedrag is het een zeer effectief middel. Bij kennisoverdracht of een brainstorm heb je ook andere middelen.”

Wat vind jij de beste serious games?

“In de gezondheidszorg werken games heel goed. Ze kunnen mensen helpen hun gedrag te verbeteren. En ook in de wetenschap worden games ingezet. Een prachtig voorbeeld vind ik foldit van het Center of Game Science van de Universiteit van Washington. Met dit spel kunnen spelers eiwitten construeren en zo viruspatronen blootleggen. Als er voldoende spelers zijn, blijkt de mens daar beter in dan de geavanceerde computerprogramma’s die wetenschappers daarvoor gebruiken. Uit de chemische samenstelling van eiwitten kunnen computers niet direct hun ruimtelijke structuur afleiden. De eiwitten kunnen, in theorie, op duizenden verschillende manieren ’gevouwen’ worden. Maar er is doorgaans maar één vouwvorm die het eiwit zijn werkzame functie geeft. In het spel beginnen spelers met het in de goede vorm vouwen van bekende eiwitten, waarvoor zij punten krijgen. Daarna gaan ze aan de slag met eiwitten waarvan de juiste structuur nog niet bekend is. Foldit maakt gebruik van de wisdom of the crowd. Via dit ‘spelletje’ is inmiddels de structuur ontrafeld van een virus dat Aids veroorzaakt.”

Wat is de toekomst van gaming?

“Games worden steeds vaker ingezet om problemen op te lossen en om medewerkers sneller in veranderingen mee te krijgen. Daarnaast is er het belang van meten en big data: het onttrekken van relevante gegevens en die data interpreteren. Aan de hand daarvan kun je dan je mensen en organisatie bijsturen. Verder wordt de game-interface steeds realistischer. Grenzen tussen de echte en virtuele wereld vervagen. De door ons ontworpen game Shark World is daar al een goed voorbeeld van. Spelers worden bijvoorbeeld tijdens het werk of in hun privétijd door een personage uit het spel opgebeld met extra informatie of opdrachten. Doordat deze talentgame doorloopt buiten het werk om, zit je echt middenin het verhaal.”

Welke game speel je zelf graag?

“Ik speel graag 99bricks op mijn iphone.Het is geen serious game, maar gewoon een leuk spelletje. Je moet met 99 bouwblokken de hoogste toren bouwen en tijdens het bouwen vijanden die jou proberen te ondermijnen te slim af zijn.”

Wat doen we met onze kinderen en de iPad?

“Ik vind dat kinderen lekker met iPads moeten spelen, facebooken en whatsappen. Hoe beter en creatiever ze met digitale hulpmiddelen kunnen omgaan, hoe verder ze komen. We leven in een tijd dat complete beroepsgroepen verdwijnen omdat de computer hun werk slimmer en beter doet.”